SWEET, SOEBAT EN VERHOOGLIGTE: DIE EERSTEJAARSKONSERT-ERVARING

Hardus Kruger 

@harduskruger

 

Na onmeetbare voorbereiding staan jy daar, die gordyne toegetrek voor jou oë. ’n Vreemde deuntjie speel, en kort daarna hoor jy die stemme van mense in jou produksie. Jou hart klop uit jou bors terwyl die eerstejaar langs jou nog sy plek probeer vind. Stofwolke sak voor jou neer. Die gordyne verdwyn voor jou oë. Skare en ligte verdoof en verblind jou. Jy is ’n deelnemer in 2026 se Eerstejaarskonsert.

 

Soos die karakter Shay, in die televisiereeks Wyfie op Showmax dit sou stel: “Om ’n student te wees is ’n klomp goed. Dis drink en dans en daarom droom. Dis ‘panic-stricken’ swot-sessies en laataand-opstelle skryf. Almal waarsku jou heeltyd – dit gaan so vinnig verby. Voor jy weer sien, is jou studentedae weg. Watokal jy doen, moet net nie jou oë knip nie.”

 

In die besige oriënteringsweek word jy ingelig oor Eerstejaarskonsert-oudisies. Met ’n moeg lyf sing, dans en speel jy jou gate uit. Alles met die hoop dat jy gekies word. Tot jou groot vreugde vind jy uit dat dit inderdaad die geval is. Na die eerste week van R&O word jy voorgestel aan jou afdeling se afrigters, en ook aan die span met wie jy hierdie 20 minute lange produksie gaan aanpak. ’n Prentjie word vir jou geskilder. Jy is Dora, Juliet, die Koningin van Harte, of dalk net ’n boom. Die danse word vir jou gewys, die note word vir jou gespeel. Alles voel nog soos maanskyn en rose.

 

Dit is egter ná die tweede week wat die realiteit begin insink.

Vyf danse.
Vyf liedjies.
Honderde aanwysings.
En ’n hele klompie tonele tussenin.

 

Soos die wiel draai, begin jou modules spoed optel. Jy speel sport. Jy woon aksies by. Dit is hier waar jy besef – jy kan regtig nie jou oë knip nie.

 

Ewe skielik het tyd vir jou ’n vet middelvinger gewys, en nou veg jy harder as jou begroting om dié maand te oorleef. Oefening vir Eerstejaarskonsert word ’n topprioriteit. Elke dag, direk ná klas. Van laatmiddag tot vroegoggend oefen jy totdat die biesies bewe. Ongeveer ses ure per dag, sewe dae per week – en vir sommiges selfs meer. “Probeer jy maar die wiskunde doen, want my koppie is nog steeds op ‘power saving mode’,” sê Cathlyn Pienaar, ’n eerstejaar in Vergeet-My-Nie (VMN).

 

Eindeksamen klink skielik nie meer so sleg nie. Nou moet jy ná middernag leer vir môre se toets, onthou om jou tande te borsel, en dalk ook ’n uur se slaap inkry voor jou oggendklas. Met Eerstejaarskonsert op jou koshuis-CV het jy óf wêreldklas-tydsbestuur aangeleer, of baie om op te vang voor die eksamen.

 

Die laaste twee weke voor die groot dag breek uiteindelik aan. Jy kyk om jou en besef dat niemand meer ’n vreemdeling is nie. Jy verstaan nou dat die afrigters nie jou nek wil afbyt nie, maar reeds die groter prentjie raaksien. Jy en jou sleep het julle eie ‘inside jokes’. Jy weet presies watter beweging volgende kom.

 

Nou weet jy: jy het ’n ware band met jou mede-eerstejaars gevorm. Jou elektriese kitaar begin uiteindelik saam met die klavier konkel. Al huil jy oor jou stem wat weg is, staan daar reeds iemand langs jou, reg met die medisyne wat hul stem weer opgewek het. “Uit al die ure en moeite wat ons ingesit het, het ons iets soveel groter as onsself gevorm,” sê Carien Barkhuizen, ’n eerstejaar in Minjonet.

 

Die swoeg is verby, en nou het die tyd vir jou vertoning uiteindelik aangebreek. “Dames en here! Verwelkom asseblief, sleep (nommer watokal)!” Na ’n warrelwind van emosies, ’n klomp stemme wat gerek en toe weer gered is, en tot – jou mislukking –  ’n seer lyf, staan jy uiteindelik op die verhoog. Jou ALDA/ALDE-assessering is dalk nog nie in nie, maar jou hart is vol. Die lang gewag het tot ‘n einde gekom. Wanneer die laaste noot gespeel word en die gordyne weer voor jou oë sak, voel alles elektries. Die gehoor bars van trots — selfs al is dit jou ouma agter die skerm wat nie ’n kaartjie kon kry nie.

 

Van sleep een tot sleep sestien: Jy is ’n deelnemer in 2026 se Eerstejaarskonsert, en jy het oorleef. Wel gedaan! Sterkte met al jou boetes wat voorlê – en sien jou volgende jaar weer. Dalk nie as ’n deelnemer nie, maar as afrigter. Want jy, liewe eerstejaar, weet nou hoe dit voel om vir 20 minute jou alles te gee.

 

Aan alle toekomstige eerstejaars:

Neem deel.
As jy dom voel – maak jouself dommer.
As jy lag – lag die hardste.
En as jy huil – maak seker dis saam met die mense wie jy hierdie pad gestap het.

 

Watokal jy doen, moet net nie jou oë knip nie.

 

Sleep 3 – “Heel Fantasties” (Source: Hardus Kruger). 

 

Teksredigering deur Isabel Burgers

 

English translation:

SWEAT, BEGGING AND STAGE LIGHTS: THE FIRST-YEAR CONCERT EXPERIENCE

 

After a lot of preparation, you stand there, the curtains drawn in front of your eyes. A strange tune plays, and shortly after, you hear the voices of the people in your production. Your heart pounds out of your chest while the first-year next to you is still trying to find their place. Dust settles around you.

 

The curtains disappear before your eyes. The crowd and lights overwhelm and blind you. You are a participant in the 2026 First-Year Concert.

 

As the character Shay, in the TV series Wyfie on Showmax, would put it, “To be a student is a whole bunch of things. It’s drinking and dancing and dreaming because of it all. It’s panic-stricken study sessions and writing assignments late into the night. Everyone keeps warning you — it goes by so fast. Before you know it, your student days are over. Whatever you do, just don’t blink.”

 

In your busy orientation week, you are informed about first-year concert auditions. With a tired body, you sing, dance, and perform your heart out — all in the hope of being chosen. To your great joy, you find out that it is indeed the case. After the first week of R&O, you are introduced to your residence’s coaches, as well as the team with whom you will tackle this 20-minute production. A picture is painted for you: you are Dora, Juliet, the Queen of Hearts, or maybe just a tree. The dances are shown to you; the notes are played for you. Everything still feels like a dream.

 

However, it is after the second week that reality begins to sink in.

 

Five dances.
Five songs.
Hundreds of instructions.
And a whole bunch of scenes in between.

 

As things start picking up, your modules gain momentum. You play sport. You attend events. This is where you realise you really can’t blink.

 

Suddenly, time has flipped you the middle finger, and now you’re fighting harder than your budget just to survive the month. First-Year Concert practice becomes a top priority. Every day, straight after class. From late afternoon to early morning, you rehearse until you can’t go on anymore.

 

Approximately six hours a day, seven days a week, and for some, even more. “You should try doing the maths, because my brain is still on power-saving mode,” says Cathlyn Pienaar, a first-year student in Vergeet-My-Nie. Final exams suddenly don’t sound so bad anymore. Now you have to study after midnight for tomorrow’s test, remember to brush your teeth, and maybe squeeze in an hour of sleep before your morning class. With First-Year Concert on your residence CV, you’ve either developed world-class time management — or you have a lot to catch up on before exams.

 

The last two weeks before the big day finally arrive. You look around and realise no one is a stranger anymore. You understand now that the coaches aren’t out to get you but already see the bigger picture. You and your residence group have your own inside jokes. You know exactly which move comes next.

 

Now you know — you have formed a real bond with your fellow first-years. Your electric guitar finally starts working together with the piano. Even when you cry because your voice is gone, someone is already standing next to you, ready with the medicine that brought their own voice back. “Out of all the hours and effort we put in, we created something so much bigger than ourselves,” says Carien Barkhuizen, a first-year in Minjonet.

 

The hard work is over, and now the time for your performance has finally arrived.
“Ladies and gentlemen! Please welcome residence (number whatever)!” After a whirlwind of emotions, voices strained and then recovered again, and unfortunately, with a sore body, you finally stand on stage. Your ALDA/ALDE assessment might not be in yet, but your heart is full. The long wait has come to an end. When the final note is played and the curtains fall before your eyes once more, everything feels electric. The audience bursts with pride – even if it’s your grandmother watching from behind the screen because she couldn’t get a ticket.

 

From residence one to residence sixteen, you are a participant in the 2026 First-Year Concert, and you survived. Well done! Good luck with all the fines that lie ahead, and see you again next year. Maybe not as a participant, but as a coach. Because you, dear first-year, now know what it feels like to give your all for 20 minutes.

 

To all future first-years:
Take part.
If you feel silly – be even sillier.
If you laugh – laugh the loudest.
And if you cry – make sure it’s with the people you walked this journey with.

 

Whatever you do, just don’t blink.

 

Residence 3 – “Absolutely Fantastic” (Source: Hardus Kruger).

 

Translated by Isabel Burgers